حقوق بشر

لحن تندتر می شود، مأموران ندا را به زیرزمینی می برند. با صدای آهسته می گوید: «هیچ وقت در زندگیم اینقدر سرم داد نزده بودند.» باید به دستشویی برود اما به خود جرأت نمی دهد از آنها خواهش کند. مأموران دوباره می آیند و آنقدر به او نزدیک می شوند که ندا فکر می کند حالاست که به او تجاوز کنند. « فکر کردم زنده از آنجا خارج نمی شوم.»

در واشینگتن او را برای تلاشش ستودند و وزیر خارجۀ آمریکا هیلاری کلینتون با او دیدار کرد. آگوستی گفت: «وزیرخارجۀ آمریکا از سوئیس برای رسیدگی به جهانگردان و تلاش برای آزادی آنها تشکر کرد و برنقش مثبت ما تأکید گذاشت.» برای قدردانی از زحمات خانم سفیر وی را در آخرهفتۀ گشته به عروسی دوتن از این آمریکایی ها در کالیفرنیا دعوت کردند. شین باوئر در ژانویۀ ۲۰۱۰ در زندان از سارا شورد تقاضای ازدواج کرده بود.

در دوره خاتمی، رییس جمهور اصلاح طلب، محدودیت رویدادهای فرهنگی تا اندازه ای کمرنگ تر شد ولی از زمان قدرت گرفتن احمدی نژاد در سال ۲۰۰۵ سرکوب ها بیش از هر زمان دیگری شدت یافته اند و بسیاری روانه زندان و بیمارستان شده اند.

رهبر عالی ایران، علی خامنه‌ای، برای سرکوب و ریشه‌کن کردن امر بهائی، آنچه را که به "یادداشت گلپایگانی" مورّخ ۱۹۹۱ شهرت یافته، تصویب کرد. سازمان ملل متّحد در سال ۱۹۹۲ نسخه‌هایی از آن را که توصیف برنامه‌ها برای اختناق تدریجی جامعۀ بهائی ایران است، علناً منتشر ساخت. یکی از اقدامات مندرج در آن ممانعت از ورود بهائیان به دانشگاه‌ها بود تا به این ترتیب آنها را به فقر مالی و علمی دچار سازند.

واقعیت این است که، مشاوران رئیس جمهوری آمریکا تایید کرده‌اند که باراک اوباما خود در یک خانواده‌ اندونزیایی مسلمان به دنیا آمده است بنابراین تصور کنید که اگر باراک اوباما ایرانی بود حتما به ارتداد ملی محکوم می‌شد!!

خدا به مثابۀ قانونگذارِ واقعی و منحصر: شرع، قانونِ تغییرناپذیر برای مسلمانان است. این واقعیت باعث می شود هرگونه تلاش برای برداشت مدرن از قانون در جهانِ اسلام، امری خطیر جلوه کند. بااین وجود قانون اسلامی در قرن بیستم در بیشتر کشورهای اسلامی به حاشیه رانده شد. گرچه قانون های اساسی شریعت را پایه یا "منبعِ" حقوق متعارف اعلام می کنند. اما همین قانون های اساسی راهکارهایی برای رواج حقوق عرفی پیدا کردند. در مصر قاضیانِ دادگستری در مسائل مهم شرعی مانند ارث و خانواده مبادرت به صدور حکم می کنند. مجازات های بدنی مانند قطع دست در سرقت یا شلاق کمتر اعمال می شود، برای نمونه در عربستان سعودی یا بخش های زیرنفوذ طالبان در افغانستان و پاکستان، و نیز در جمهوری اسلامی ایران.

حکمی بود طبق اصل «چشم در برابر چشم» : در نوامبر ۲۰۰۴ موحدی به صورت همکلاسی سابقش اسید سولفوریک پاشیده بود. بهرامی تقاضای ازدواج او را رد کرده بود. وی سوی چشمانش را از دست داد، صورتش از قیافه درآمد – اما زنده ماند. آمنه بعدها گفت موحدی «با تمسخر می خندیده» وقتی چشمانش می سوخته است.

در ظاهر برای صدها هزار، شاید چندین میلیون ایرانی که در سال ۲۰۰۹ به خیابان آمدند و رییس جمهور و نظام حکومت جمهوری اسلامی را به دزدیدن آرای انتخاباتی متهم کردند شاید این چنین به نظر برسد که این اختلاف، خبر خوبی است. همین طور برای غرب نیز که سالیان دراز در عقب راندن برنامه هسته ای ایران درمانده بود شاید این خبر خوبی به نظر برسد. متاسفانه، جنگ ادامه دار احمدی نژاد و آیت اله ها، تندرو ها را در برابر خودِ تندروها به زورآزمایی وا می دارد. حامیان اصلاحات واقعی مردم سالارانه، در این ماجرا تنها تماشاگرند، به هر حال آنان دلایل خوبی دارند که بنشینند و ببینند که حریفان چماقدار، چنان به جان هم افتاده اند که کل رژیم در ورطه سقوط افتاده است.

در پاسخ به وضعیتی که در آن نظام جمهوری اسلامی با اعدام سعی در ارعاب و ترس و ترور شهروندان ایران دارد، کمپین «اتحاد علیه ایران مجهز به سلاح اتمی» دست به ابتکار زد و کمپینی با عنوان «کمپین جرثقیل» را راه اندازی کرد. هدف این کمپین این است که سازندگان جرثقیل در تمامی دنیا را با کارهایی که نظام جمهوری اسلامی ایران با آن می کند، آشنا کند.

بلافاصله بعد از دستگیری ام، مجبور به تحمل ضرب و شتمی شدم که متعجبم کرد: این تازه شروع زندانی شدنم در اوین بود - آنها تا کجا پیش می روند؟ داستان های زیادی شنیده بودم و نمی توانستم سد راه افکار وحشتناکی شوم که به ذهنم خطور می کرد: ناخن های انگشت ها کشیده شده بودند. شوک های الکتریکی به بیضه ها. پدرم که زندانی دوران شاه بود، می گفت: «اولین کاری که او با انبردست ها انجام داد این بود که لاله گوشم را با آن پیچاند.»«اگر فکر می کنی که این کار درد دارد، فقط منتظر بمان. هیچ چیزی دردناک تر از زمانی نیست که از آن انبردست ها برای کشیدن ناخن هایت استفاده می کنند.»

روز دوشنبه، اسوشیتدپرس گزارش داد که همچنان که ایران مسابقه جنگ ده روزه را شروع کرده است، در یک رخداد دیگر از سیلوهای زیرزمینی پرده برداری کرده است که می تواند مقر موشک هایی باشد که قادر به هدفگیری اسرائیل و پایگاه های ایالات متحده در خلیج فارس است. اسوشیتد پرس گزارش داد که تلویزیون دولتی ایران سیلوهای زیرزمینی عمیقی را با موشک هایی نمایش داده است که گفته شده آماده دفاع از کشور در برابر حمله هستند.

برای حکومتی مانند ایران جنبش اعتراضی سال ۲۰۰۹ غنیمت بود: سرِبهایی ها را با معترضان و جنبش مخالفان را با جامعۀ دینی بهایی بر سر یک بالین گذاشتند. بویژه در آغاز ژانویۀ ۲۰۱۰، وقتی در عاشورا تظاهرات شد، فریب کاری را به نهایت رساندند. اکنون یک بهانۀ مذهبی هم وجود داشت: «توطئۀ بهاییت برای شکستن علنی قداست عاشورا» در «همکاری راهبردی» با رهبرِ مخالفان میرحسین موسوی و مهدی کروبی.

مهاجمان مردان را از جمع ۱۴ نفرۀ مهمانان جدا و در اتاقی حبس می کنند یا به درخت می بندند. زنان را، ظاهراٌ یکی از آنها در ماه های آخر بارداری بوده، به زمین بغل دستی می برند و به آنها تجاوز می کنند. یکی از مهمانان مؤفق می شود تلفن اضطراری نیروی انتظامی را بگیرد. وقتی اینها می رسند بیشتر مهاجمان فرار کرده بودند، چهار نفر را بعداٌ دستگیر کردند.

با این که این بهارِ زیر پوستِ ایران بارها وحشیانه سرکوب شد، مردمسالاری خواهان ایران از خود پایداری نشان دادند. قتل ندا با مجوز حکومتی کشتارهای بیشتری را به همراه داشت. درست همین ماه در خبرها دیدیم که هاله سحابی، کنشگر، در پی ضرب و جرح لباس شخصی ها در مجلس ختم پدرش به دلیل ایست قلبی جان سپرد.

دولت هایی که ایجاد این اهداف را مورد حمایت قرار دادند، به عنوان بخشی از روابط عادی دوجانبه‌ خود با ایران، باید تغییرات اساسی و ملموس در وضعیت حقوق بشر ایران را خواستار شوند. قبل از اینکه نسبت به قطع این فرمان تصمیم‌گیری شود، پیشرفت‌های مورد نیاز باید شامل آزادی بدون قید و شرط کلیه‌ زندانیان سیاسی، حذف محدودیت‌های جامعه‌ی مدنی و رسانه‌ها، و پیشرفت قابل اندازه‌گیری در حقوق زنان و اقلیت‌ها باشد.

حال و هوای بدیهی خاورمیانه نشان می دهد که در حالی که بدون مصر جنگ تمام عیاری میان اعراب و اسراییل در نمی گیرد، صلح پایداری نیز بدون سوریه برقرار نخواهد بود. سوریه ناتوان و از دید نظامی کم بنیه، از موقعیت مکانی اش چون برگ برنده و قطب جغرافیای سیاسی بهره برده است و از زرنگی سیاست بیدادگرانه اش چون ابزاری که حضور خود را در نظم منطقه ضروری جلوه دهد. ولی با خیزش های ضد حکومت بشار اسد که دو ماه از تاب آوردنشان در برابر سرکوب می گذرد، سوریه موقعیت خود را به عنوان پاشنه محور از دست می دهد و شاید همین کافی است که تعادل اقتدار قدرت در خاورمیانه بر هم بخورد (و دیگر بر (...)

چه شد که ناگهان ایران تصمیم گرفت با این مکانیسم ها - با توجه به مواردی که هیات ایرانی در اجلاس مطرح می کرد- همکاری کند؟ فکر می کنم ایده ایرانی ها کارگر واقع نیافتاد. کسی باور نمی کند که دولت ایران بخواهد همکاری کند. نظر برخی این است که اگر آنها در گذشته تصمیم نداشته اند که با مکانیسم های ویژه سازمان ملل همکاری کنند ما قرار نیست در این مورد هم اظهارات مقامات ایرانی را در جهت همکاری جدی بگیریم.