Bahman Nirumand

قیام ها در کشورهای عربی ایران را به تنگنا انداخته اند. اگر اعتراض ها در تونس و مصر ابتدا در تهران باعث سردادن فریادهای شادی شد و «جمهوری اسلامی» را برآن داشت از «بیداری اسلامی» در جهان عرب صحبت کند، نا آرامی های یمن و بحرین آشکارا جلوی خشنودی حکومت را گرفت، و بعد از شروع اعتراض ها در سوریه شادی کاملاٌ رخت بربسته است. در اظهارات رسمی مقام های ایران گفته می شود این کار توطئۀ آمریکا و اسرائیل است. خوشحالی اولیه از سقوط خودکامۀ دین جدا خواهِ تونس بن علی بانغمه های ناسازی نیز همراه بود. همبستگی با مردم در مصر و تونس که علیه دیکتاتوری و فساد و اقتصاد خراب به پا (...)

بیش از چندین دهه هاشمی رفسنجانی قدرتمندترین فرد در جمهوری اسلامی بود. با انتخاب نشدن به عنوان رئیس مجلس خبرگانِ دورۀ او به پایان می رسد. وی نزدیک ترین همرزم خمینی بود، تاکتیک دان و راهبردشناسی که توانست همۀ رقیبانش را از سر راه بردارد. هشت سال تمام رفسنجانیِ عمل گرا رئیس جمهور بود، کوشید ضمن تشدید سرکوبی در داخل مناسبات با خارج را بهتر کند. سوءقصدهای زیادی در داخل و خارج به حساب او گذاشته می شود. در محاکمۀ میکونوس که مربوط به قتل چهار تن از مخالفان ایرانی می شد دادگاهی در برلین رفسنجانی را به عنوان عامل اصلی محکوم کرد. در سال ۱۹۹۷ که اصلاح طلبان به رهبری (...)

تحریم های اقتصادی تا چه میزان به ایران خسارت می زنند؟ در این باره در ایران نظرها بسیار متفاوت است. رئیس جمهور محمود احمدی نژاد همواره تأکید می کند تحریم ها هیچ تأثیری ندارند. اما رئیس مجلس علی لاریجانی فشار اقتصادی را«مهم ترین تهدید» برای کشور می داند. واقعاٌ هم چهار دور تحریمِ شورای امنیت سازمان ملل و اقدام های تنبیهی فراتر از آن به دست ایالات متحده و اتحادیۀ اروپا و کشورهای دیگر مانند کانادا و ژاپن آسیب زیادی به اقتصاد ایران وارد آورده اند. بر بهای کالاهای وارداتی حدود ۳۰ درصد اضافه شده است. نکتۀ مهمی است زیرا حدود ۶۰ درصد کالاها در بازار ایران وارداتی (...)

رهبرانقلاب ایران آیت الله علی خامنه ای از روحانیت اسلام خواسته از اعتراض ها در جهان عرب حمایت کنند، و خود می کوشد اینگونه وانمود کند که گویی موضوع بر سرِ بیداری اسلام است. از طرف دیگر اسرائیل از ترسِ به قدرت رسیدن اسلام گرایان نسبت به تغییر حکومت در مصر هشدار می دهد، و نیز به این دلیل ایالات متحده آمریکا و کشورهای غربی در روی گردانی از حکومت مبارک تعلل می کنند. هم خامنه ای و هم مخالفانش به انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹ استناد می کنند. و واقعاٌ هم شباهت هایی وجود دارد: در آن زمان نیز در ایران قیام مردم علیه حکومتی بود که از نظر نظامی به خوبی مسلح بود و در رأس کشور (...)

چنین می نماید که رئیس جمهور ایران محمود احمدی نژاد فرهنگ باستانی کشور را از نوکشف کرده است. میهن پرستی او تا آنجا پیش می رود که دولتش مقرر کرده در برنامه های آشپزیِ تلویزیون دولتی دیگر نباید هیچگونه غذای فرنگی معرفی شود. بدین ترتیب قرار است غذای سنتی ایران بیشتر مطرح و پاسداری شود. از زمان انتخاب دوباره به ریاست جمهوری در ژوئیۀ ۲۰۰۹ که در پی انتخاباتی مورد مناقشه به دست آمد حرف های عجیبی از دهان رئیس جمهور شنیده می شود. چند هفته قبل گفت جمهوری اسلامی باید اسلامی را مطرح کند که فرهنگ ایرانی آن را پرورده است. زیرا به باور او ایرانی ها از نظر فرهنگی از آنانی (...)

یک به اصطلاح «اندیشگاهِ امنیت نرم» در ایران کشف غافلگیرکننده ای کرده است: نه تظاهرات اعتراضی در داخل یا تحریم های اقتصادی و تهدیدهای جنگی از خارج خطری برای موجودیت جمهوری اسلامی است. این فرهنگ است، هنرمندان هستند، نویسندگان و فیلم سازان و روزنامه نگاران که مانند دسته ای ویروس، بی آنکه جلب توجه کنند و نظارت پذیر باشند، به سرعت هرچه بیشتر زیاد می شوند و سراسر کشور را با فسادغربی آلوده می کنند. طبق این کشف قدرت های خارجی همراه نوکرهای داخلی دست اندرکارند تا بی سر و صدا و در خفا زیرآب حکومت اسلامی را بزنند و «انقلابی نرم» به راه بیندازند. اکنون «اندیشگاهی» که به (...)

دو مرد را دوشنبه در ایران اعدام کردند. ادعا می شود اینان با مجاهدین خلق که در خارج فعالیت می کنند ارتباط داشته اند و عضو یک شبکۀ اجتماعی بوده اند که از انگلیس اداره می شود. دستگاه قضایی توضیح داد آنها بعلاوه در جریان نا آرامی های بعد از انتخابات مورد مناقشۀ سال ۲۰۰۹ اعلامیه پخش و فیلم برداری کرده اند. این اعدام ها که جنبۀ سیاسی دارند این احتمال را به ذهن متبادر می کنند که حکومت اکنون مصمم است شدیدتر از آنچه تاکنون بوده با مخالفان برخورد کند. بعد از اعدام های گسترده در دهۀ هشتاد و حمله های تروریستی و به اصطلاح قتل های زنجیره ای در دهۀ نود، برهه ای در جمهوری (...)

وزیرخارجه منوچهرمتکی هفتمین وزیری است که رئیس دولت محمود احمدی نژاد برکنار می کند. رئیس جمهور که سرمستی قدرت او را هرچه بیشتر از واقعیت دور کرده که تنها تصمیم های مجلس را نادیده می گیرد و این نادیده گرفتن ها در این فاصله به بحران های عمیقی بین مجلس و دولت منجر شده است. وی حتی بر نمی تابد که وزیرانش نظری متفاوت با او داشته باشند. هرکس اطاعت نکند کنار گذاشته می شود. آنچه رئیس جمهور به دنبال آن است قدرت مطلقه است و این قدرت هرچه بیشتر با نظامی کردن دستگاه حکومت همراه است. ازمدتها پیش معلوم بود که احمدی نژاد و متکی اختلاف دارند. بدون حمایت رهبرانقلاب علی خامنه (...)

احمدی نژاد اکنون برای اولین بار بعد از به قدرت رسیدن با انتقاد تند سپاه پاسداران هم روبروست. این سازمان که نه فقط از نظر نظامی بلکه از نظر سیاسی و اقتصادی هم مهمترین قدرت کشور است تاکنون مهمترین تکیه گاه رئیسی جمهوری بوده است که مورد پذیرش همۀ مردم نیست. سپاه پاسداران اکنون از احمدی نژاد انتقاد می کند که به جای مشیِ «اسلامی» بیشتر دنبال مشیِ «ایرانی» است که به ملت باوریِ دین جدا خواه نزدیک می شود. پاسداران در ماهنامۀ خود می نویسند: «مطرح کردن چنین طرز تفکری سودی ندارد، بلکه باعث شکاف در جبهۀ انقلاب اسلامی می شود و مواضع اساسی را زیر سؤال می برد.» موضوع های (...)

دو روزنامه نگار آلمانی از روز یکشنبه در ایران بازداشتند. این دو را در تبریز هنگام مصاحبه با پسر سکینۀ محمدی آشتیانی که به سنگسار محکوم شده است دستگیر کردند. به هیچ رو معلوم نیست که آیا اینها آزاد می شوند و اگر اینطور است چه زمانی. اگر معلوم شود که این دو با مخالفانِ در تبعید ارتباط دارند یا اصولاٌ به خواست آنها این مصاحبه را انجام داده اند به احتمال به اتهام زیرپا گذاشتن امنیت ملی و جاسوسی دادگاهی می شوند. سخنگوی قوۀ قضایی غلامحسین اژه ای روز دوشنبه گفت: «این دو خارجی اکنون بازداشتند.» به گفتۀ اژه ای اینان بعنوان جهانگرد به ایران سفر کرده اند و از طریق یک (...)

تحریم هایی که وزیران خارجۀ اتحادیۀ اروپا روز دو شنبه تصویب کردند شدیدترین تحریم هایی هستند که این اتحادیه تاکنون علیه جمهوری اسلامی برقرار کرده است. هم این تحریم ها و هم تحریم های وضع شدۀ آمریکا از مجازات های تصویب شدۀ شورای امنیت بسیار فراتر می روند. این تحریم ها عمدتاً بخش های انرژی و حمل و نقل و بازرگانی و بانک و بیمه را هدف گرفته اند. قرار است با این اقدام حکومت ایران تضعیف و در نهایت به چشم پوشی از غنی سازی اورانیوم وادار شود. اگر حکومت کوتاه نیاید، دست کم به گفتۀ آمریکا، گزینۀ نظامی به قوت خود باقی می ماند. هم در واشینگتن و هم در بروکسل پیوسته تأکید (...)

جنگ قدرت در اردوگاه محافظه کاران حاکم در ایران در آوردگاه جدیدی انجام می شود: در دانشگاه آزاد که بزرگترین مؤسسۀ آموزشی کشور است. به تازگی حدود دویست نفر در تهران جلوی مجلس تظاهرات کردند و خواستار اخراج «نمایندگان نالایق» شدند. بر روی پارچه ها نوشته بود: «مجلسِ اشراف ننگ است.» نیروهای امنیتی هیچ گونه تلاشی نکردند تا جلوی تظاهرات به اصطلاح خودجوش را بگیرند. علت این تظاهرات تصمیم اکثریت مجلس بود که تغییر ایجاد شده را در اساسنامۀ دانشگاه آزاد به دست شورای عالی انقلاب فرهنگی لغو کرد. دانشگاه آزاد نه تنها صدها دانشگاه و تأسیسات علمی و آموزشی دارد بلکه در خارج و (...)

گفته می شود یک دانشمند اتمی ایران به سازمان اطلاعات آمریکا سیا پیوسته است. به گزارش شبکۀ تلویزیونی ای بی سی درسه شنبه، شهرام امیری که سال گذشته بصورت مرموزی ناپدید شده بود درسازمان سیا فعال شده است. ای بی سی از یک مأمور اطلاعاتی آمریکایی نقل قول می کند که این اقدام "ضربۀ کاری" برای اطلاع از برنامۀ اتمی ایران است. امیری که در میانۀ دهۀ سی از عمرخود است در ۳۱ مه سال گذشته از تهران به قصد سفر حج به عربستان سعودی رفته بود. در گفتگوی تلفنی با همسرش از مدینه گفته که مأموران امنیتی سعودی در فرودگاه از او خیلی بیشتر از دیگر همسفران سؤال کرده اند. روز سوم اقامتش هتل (...)

حاکمان ایران اکنون بعد از دستگیری گستردۀ سیاستمداران و روزنامه نگاران و دانشجویان اصلاح طلب پنجۀ خود را به صورت فرهنگ سازان محبوب نیز کشیده اند. چندین نویسنده در زندانند. در دوم مارس فیلم ساز ایرانی جعفر پناهی را که در سطح جهان شناخته شده است به همراه همسر و دختر چهارده ساله اش بازداشت کردند. بعد از آنکه حکومت توانست در 11 فوریه مراسم سی و یکمین سالگرد انقلاب را تا حدودی آرام برگزار کند حالا می خواهد به قدرت نمایی ادامه دهد. شاید اینروزها خیابان های تهران آرام تر شده اما همۀ کشور در خروش است. میلیون ها نفری که در سراسر کشور به جنبش مقاومت پیوسته و با وجود (...)

رهبر مخالفان ایران میرحسین موسوی در مصاحبه ای که درسایت "کلمه" آمده و بسیار مورد توجه قرار گرفته حاکمان کشور را "فرقه ای خطرناک " خوانده است. به باور موسوی این فرقه با زیرپا گذاشتن حقوق مردم و مبانی اسلامی، کشور را دچار فاجعه کرده است. روزشنبه گفت برای پی بردن به میزان انزوای حاکمان، دولت باید ممنوعیت تظاهرات برای "جنبش سبز امید" را لغو کند و بپذیرد کشور دچار بحران عمیقی است که برای حل آن به راه حل های اساسی نیاز است. در سالروز انقلاب حکومت دهها هزاربسیجی را تنها در تهران به خیابان فرستاد تا از جشن های رسمی پشتیبانی کنند و جلوی تظاهرات مخالفان را بگیرند. از (...)

July 28 ,2008