امروز اما جوانان در ایران از پنجره ی اینترنت، هنوز هم به مدل آفریقای جنوبی آن هم با تحسین نگاه می کنند و تلاش می کنند از آن درس بگیرند. شاید بپرسید آیا این مقایسه درست است که دولت حاکم در ایران را با آپارتاید مقایسه کنیم، پاسخ مثبت است.

در 31 سال گذشته ایرانیان با نوعی آپارتاید روبرو بوده اند و همواره تلاش کرده اند از راه مذاکره، راه حل صلح آمیزی برای آن پیدا کنند. از راه خود دست نکشیده و این راه را ادامه داده اند.آپارتاید، نوعی تبعیض قانونی و حقوقی علیه شهروندان از نژادها، اقوام و ادیان، جنسیت و یا گروه های سیاسی مختلف است. آپارتاید، انسان ها را مخلقوق یکسان خداوند و دارای حقوق برابر نمی داند.

دیدگاه نظام حاکم بر ایران و بازوهای امنیتی این است که باید مخالفان نظام را با حداکثر خشونت سرکوب کرد. در ایران، قوانین ظالمانه است و مجازات اعدام به شکل گسترده ای اجرا می شود که الزاما منحصر به پرونده های خشونت جنایتکارانه نیست. به گزارش سازمان عفو بین الملل، ایران رتبه دوم در میان کشورهایی که مجازات اعدام را اجرا می کنند، به خود اختصاص داده است.

دموکراسی جوان شما (آفریقای جنوبی) که فقط 16 سال سن دارد، مجازات اعدام را لغو کرده و دادگاه قانون اساسی شما هم مجازات اعدام را متناقض با حق حیات دانسته و در قانون اساسی هم آمده است. مجازات سنگسار در ایران، یک حکم قانونی است که بیشتر قربانیان آن، زنان هستند. مجازات اعدام در مورد نوجوانان و جوانانی که پیش از رسیدن به سن بلوغ مرتکب خلافی شده اند، اجرا می شود. این خلافکاران آنقدر در زندان نگه داشته می شوند که به سن قانونی 18 سالگی برسند و سپس اعدام می شوند.

قطع عضو نوعی از مجازات است که همین چند روز پیش در بوشهر به اجرا گذاشته شد و مرد جوانی به اتهام سرقت مورد قطع یک دست و یک پا قرار گرفت. جمعیت زنان ایران که نیمی از جمیعت کشور را تشکیل می دهند، مورد تبعیض حقوقی وحتی تبعیض در نوع پوشش لباس خود قرار دارند. اقلیت های مذهبی هم بر اساس قوانین ایران، از حقوق برابر برخوردار نیستند.

ادیانی که بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی به عنوان ادیان رسمی شناخته نشده که وضع بسیار بدتری دارند. پیروان آیین بهایی بزرگترین اقلیت دینی در ایران هستند که دینشان به رسمیت شناخته نمی شود. بهاییان حتی حق حضور در دانشگاه ندارند برای ادامه تحصیل، باید از ایران خارج شوند.

انتخابات در ایران آزاد نیست. بسیاری از ایرانیان از سد «التزام عملی به جمهوری اسلامی» رد نشده و حق حضور در انتخابات مجلس و ریاست جمهوری ندارند. فقط بخشی کوچکی از جامعه ی ایران، می تواند فعالیت های سیاسی داشته باشد. حقایق اجتماعی ایران، اما انطباق زیادی با نظام آپارتاید ندارد.

درصد بسیار پایین بیسودادی در ایران، درصد بالای تحصیلات عالی به ویژه برای زنان، باعث موفقیت های زیادی در حوزه های اجتماعی و فرهنگی شده که در نظام آپارتاید این گونه نیست.

این تناقض ها باعث بروز بحران اقتصادی و سیاسی عظیمی شده و نظام جمهوری اسلامی از همه نیروهای نظامی، امنیتی، اطلاعاتی و شبه نظامی استفاده می کند تا از این بحران خارج شود. قوه قضاییه جمهوری اسلامی، استقلال خود را از دست داده و به ابزاری برای سرکوب تبدیل شده است.

ایران امروز قابل قیاس با آفریقای جنوبی در سال های 1980 است. یک دهه بعد و پس از بررسی ها و بازرسی های کمیته ی ویژه، این عوامل آپارتاید بودند که با قربانیان همدردی کرده و دست در دست می گریستند و همین عامل، باعث یکپارچگی کشور شد. ان تصاویر، یادآور روزگاری است که ایران هم ممکن است آن را طی کند. ما از فلسفه و عملکرد آفریقای جنوبی، انگیزه گرفتیم.

هرچه بیشتر درباره این انقلاب صلح آمیز و آرام و پیروزی آن می اندیشم، بیشتر از سیاست خارجی کشورها در قبال ایران به ویژه در یک سال اخیر، دچار حیرت می شوم.

خشونتی که پلیس در ایران به نمایش گذاشت، کمتر از حوادث شارپویل (Sharpeville) در سال 1960 نبود. آن زمان رژیم آپارتاید خونریزی و کشتار بزرگی به راه انداخت. اشتباه نکنید، می دانیم مشوق های اقتصادی است که کشورهای خارجی و سیاست خارجی آنها را به سمت ایران می کشاند. انتظار ما این نیست که کلیه روابط اقتصادی و دیپلماتیک متوقف شود، به ویژه آن هم در حالی که آفریقای جنوبی هم مشکل بازار مسکن دارد و هم مشکل درصد بالای بیکاری. اما انتظار ما این است که سیاست خارجی آفریقای جنوبی، بتواند به حل مسئله ایران همانگونه که زمانی آفریقای جنوبی دچار بود، کمک کند.

انتظار ما از آفریقای جنوبی این است که پوسترها و نوشته های ماندلا را احترام بگذارد و آنها را به ایرانیانی برساند که نیازمند انگیزه و حمایت هستند. ایران در حال ورود به بحرانی سخت در حقوق بشر است و هنوز هم این دولت جمهوری اسلامی است که جرات می کند تقاضای حضور در شورای حقوق بشر سازمان ملل را بدهد. دستگیری ها و به زندان انداختن های گسترده، شکنجه و تجاوزهایی که سال گذشته و پس از انتخابات ریاست جمهوری روی داد، هیچگاه فراموش نخواهد شد.

آفریقای جنوبی نباید به نفع ایران برای حضور در شورا رای دهد. به ما کمک کنید مدل مشابه و صلح آمیز شما که آپارتاید را سرنگو کرد پیدا کنیم و به این تبعیض و فشار فزاینده، پایان دهیم.

*شرح عکس: مهرانگیز کار، وکیل و فعال حقوق بشر در جریان سخنرانی در ساختمان رادیو اروپای آزاد، رادیو آزادی در پراگ.