داود الشریان / الحيات / 18/07/2007
چند روز بعد از آن هم نظرات حسین شریعتمداری همه را غافلگیر کرد ، او در مقاله ای خواستار بازگشت بحرین به وطن مادر بعنوان یک استان ایرانی شد ، این در حالی است که اجلاسی که ایران را برآشفت در ریاض در ماه مه گذشته برگزار شد وهدف از آن متبلور ساختن یک دیدگاه واحد ومشترک در میان کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس در رابطه با وضعیت عراق وتحولات و بازتاب های احتمالی آن برکشورهای شورای همکاری و منطقه بود . ایران این کنفرانس را علیه خود تفسیر کرد و دو کشور از کشورهای شورای همکاری را مورد هدف خود قرار داد تا بر رویکرد تهدیدی و سلطه گرانه اش تاکید کند، موضعی که همواره در مخالفت با مواضع جمعی کشورهای شورای همکاری بود.
ایران تنها آماده است تا با هر یک از کشورهای شورای همکاری به تنهایی و جدا همکاری کند اما هیچ آمادگی برای تعامل با یک موضع واحد این کشورها نیست. تحلیلگرانی که بیانیه های وزارت امور خارجه ایران را بعد از هر اجلاس شورای همکاری پیگری می کنند ، شاهد آن هستند که در این بیانیه ها هیچ نوع اشاره به شورای همکاری نشده است و تنها به واژه کشورهای منطقه در آن اکتفا شده است ، بدون آنکه به چارچوبی که این کشورها را در خود جمع کرده است اشاره ای شود ، این البته جدای رویکرد رسمی ایران است که هیچ جا ما نشانی از به رسمیت شناخته شدن شورای همکاری توسط تهران نمی بینیم وعجیب تر آنکه کشورهای شورای همکاری هم در مقابل این مسئله سکوت اختیار کرده یا آنرا نادیده گرفته اند.
واکنش ایران به جلسه امنیتی مشترک کشورهای شورای همکاری به آن معنی نیست که تهران به دنبال تاکید بر موضع قدیمی خود در مخالفت با به رسمیت شناختن شورای همکاری بعنوان یک سازمان سیاسی ، منطقه ای است بلکه علاوه بر آن تا حدودی موفق شده است تا در صف واحد مواضع این شورا در رابطه با مسئله امنیت جمعی هم رخنه کرده و روابط جداگانه ای را با برخی از این کشورها و در راستای برهم زدن آن ایده امنیت جمعی ایجاد کرده است. از سوی دیگر تمامی توافقنامه های امنیتی، خارج از چارچوب شورای امنیت انجام گرفت. این در حالی است که تهران موفق شد به افکار عمومی اینگونه القا کند که خواهان یکی شدن دیدگاه امنیتی کشورهای منطقه است و در مقابل خود در جهت معکوس آن حرکت می کند. ایران بدون در نظر گرفتن مواضع کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس به سوی تبدیل شدن به یک قدرت هسته ای پیش می رود این در حالی است که کشورهای شورای همکاری این اقدام را تهدیدی امنیتی برای تمامی منطقه توصیف می کنند. ایران حتی مواضع کشورهای شورای همکاری در مخالفت با طرح امنیتی اش را اقدامی علیه امنیت امت اسلامی بر می شمارد.
بی شک شکل گیری شورای همکاری خلیج فارس با هدف پر کردن خلآ امنیتی بسیار گسترده ای که همزمان با جنگ عراق علیه ایران در اوایل دهه هشتاد از قرن گذشته میلادی به وقوع پیوست ، بود. انگیزه اصلی کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس از این اقدام این بود که حفظ امنیت منطقه خلیج فارس مسئولین کشورهای این منطقه واهالی آن است ، اما ایران این حسن نیت را نادیده گرفت وآنرا در درجه اول تهدیدی برای خود توصیف کرد . با وجود این رویکرد کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس همچنان به اصل برقراری روابط حسن همجواری با ایران وفادار باقی ماندند و در تمامی بیانیه های پایانی نشست های سران شورای همکاری طی یک ربع قرن گذشته بر آن تاکید شده است.
کشورهای شورای همکاری این موضع را در روابط دو جانبه خود با ایران هم حفظ کردند وسعی کردند به رغم اشغالگری وخودکامگی هایی که در برخورد با آنها صورت گرفته و دخالت هایی که در امور داخلی این کشورها می شود همچنان ریسمان روابط را ممتد باقی نگه دارند ، و حتی مسئله به سطح ارضای احساسات ایران هم پیش رفته وسعی شد وصفت "عربی" از توصیف خلیج در رویکرد سیاسی وتبلیغاتی شورای همکاری حذف شود تا به نوعی به احساسات ایران احترام گذارده شود. اما سیاست های ایران هیچ تغییر نکرد و تهران همچنان با همسایگان خود در آن سوی خلیج فارس با منطق تهدید وسلطه گری برخورد کرد.
بدیهی است که اشغال عراق توسط آمریکا باعث شد تا قلب آنانی که به حقیقت چشمداشت های ایران ایمان داشتند مطمئن تر شود و بدانند که تهران همچنان به اصل صدور طایفه گری وتحمیل منطق سلطه گری خود پایبند بوده وهست ، و از اینرو کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس هم به منافع وامنیت خود به دور از این توهم که قدرت ایران پشتیبان اعراب ومسلمان در رویارویی با اسرائیل است ، به منافع ملی خود فکر کنند. زیرا ایران در این رویارویی جز شعار وحمایت از این حزب یا آن حزب آنهم بر اساس معیارهایی پوشیده ونامفهوم کاری نکرده است. در پایان باید گفت که ایران کشوری است که یک سرزمین عربی را به اشغال خود در آورده است و از بعد اسلامی هم در چارچوب های مذهبی فعالیت کرده وسکوت در مقابل این تحریف ها جایز نیست.■
داود الشریان / الحيات / 18/07/2007
به اشتراک بگذارید