افغانستان با شرایط سختی رودرو است. این کشور برای حفظ امنیت خود به آمریکا و ناتو متکی است و در همین حال بیشترین مرز مشترک را با ایران دارد. افغانستان با همراهی با آمریکا، برای مدتی طولانی است که با ایران تفاهم کردند که رقابت خود با آمریکا را در خاک افغانستان نشان ندهد. برای چندین سال هم این تفاهم محترم شمرده شده است. ایران که از حامیان جبهه اتئلاف شمال در زمان جنگ داخلی با طالبان در افغانستان بود، به سقوط طالبان کمک کرد.

ضمن این که ایران بیش از هر کشور دیگری در همسایگی افغانستان، به بازسازی این کشور کمک کرده است.در شش سال گذشته، ایران میلیون ها دلار به افغانستان تزریق کرده و در استان های غربی افغانستان مراکز درمانی، جاده، مدرسه ساخته و دکل انتقال برق هم درست کرده است. یک مقام وزارت خارجه آمریکا که این اطلاعات را در اختيار "تایم" قرارداد، با اين حال تاکید کرد:" بیش از همه و مهم تر این که، ایرانی ها پول زیادی خرج روسای قبایل نواحی غرب افغانستان می کنند تا به ان ها بگویند که شاید آمریکایی ها برای ده یا بیست سال این جا باشند، ولی ما (ایران) برای همیشه این جا هستیم."

اما در شش ماه گذشته سیاست های ایران در افغانستان کمی تغییر کرده است و نیروهای ناتو و آمریکا در افغانستان، محموله هایی را ردیابی کرده اند که نشان از سلاح های ساخت ایران در افغانستان دارد. از جمله این سلاح ها می توان به گلوله های خمپاره، مواد منفجره پلاستیکی که برای انفجار خودروهای زرهی سنگین در عراق به کار می رود، اشاره کرد.

ویلیام وود، سفیر آمریکا در افغانستان روز 31 ژانویه گفت:" جای هیچ ابهامي نیست که عوامل ناامنی در افغانستان، سلاح های خود را از ایران تهیه کرده اند." یک مقام رسمی وزارت خارجه آمریکا هم می گوید:"کشف نخستین محموله سلاح های ساخت ایران در افغانستان در آوریل سال گذشته، شوک بزرگی را در درون سیستم ـ تاکنون جاری ـ وارد کرد." ایران مشغول کاری بیش از آن است که بتوان آن را به بالابردن نفوذ درغرب افغانستان تعبیر کرد. پس از آن و شاید به عنوان نشانه ای برای یادآوری به حامد کرزای، رییس جمهوری افغانستان، ایران حدود 130 هزار پناهنده افغانی را از ایران اخراج کرد آن هم در حالی که زمستان سختی افغانستان را فراگرفته بود و کمبود مسکن و غذا در همه جای افغانستان مشهود بود. پس از گذشت دو دهه جنگ در افغانستان، در حال حاضر حدود یک میلیون پناهنده افغانی در ایران زندگی می کنند و افغانستان هنوز توانایی این را ندارد که این عده را دوباره در کشور پذیرا شود. پس از درخواست شخصی حامد کرزای از محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری اسلامی ایران، روند اخراج پناهندگان افغانی متوقف شد.هرچند هنوز مشخص نیست ایران در برابر توقف اخراج پناهندگان، چه چیزی تقاضا کرده و یا گرفته است.یک مقام رسمی آمریکایی می گوید:"روند بازگشت پناهندگان به افغانستان، آشکارا پیامی است از سوی ایران به مقامات افغانستان و این که ما از روابط شما با آمریکا، راضی نیستیم."

عملکردهای اخیر ایران، جا را برای واکنش "باز"های جنگ طلب در واشینگتن باز کرده که به دنبال این هستند که نقش ایران در منطقه را شیطانی و خطرناک توصیف کنند.امریکن انترپرایز انستیتو، از مراکز پژوهشی محافظه کار آمریکایی، در گزارشی تازه، به نقش ایران در خاورمیانه و آسیای مرکزی اشاره کرده است. در این گزارش آمده:" به طور قطع ایران بخشی از سلاح های طالبان در افغانستان را تامین می کند."

همه این ها، افغانستان را در وسط این معرکه می گذارد. افغانستان به کمک ایران نیاز دارد تا زیرساخت های استان های شرقی خود را تقویت کند و سابقه طولانی از روابط خوب با ایران دارد. اما کابل می داند که شرط همراهی ایران، دست شستن از آمریکا و ناتو است و آخرین چیزی که کرزای آرزو می کند این است که بخواهد بین آمریکا و ایران، یکی را انتخاب کند. طیب جواد، سفیر افغانستان در آمریکا می گوید:"ایران هم نقش سازنده در افغانستان دارد و هم نقش مخرب. و با اصرار بر این سیاست، سعی دارد کابل را در گوشه ای اسیر کند، این رفتار در شان یک کشور همسایه، نیست."■