مردم خاورمیانه امیدوارند که رئیس جمهورجدید " به جای سیاست ناعادلانۀ 60 سال گذشته، حقوق کامل همۀ ملت ها به ویژه مردم فلسطین وعراق وافغانستان را رعایت کند." این پیامِ درنوعِ خود شگفتی آور – برای اولین بار بعد از انقلاب اسلامی در سال 1979 یکی از رهبران ایران به رئیس جمهورِتازه انتخاب شدۀ آمریکا تبریک می گوید- برای احمدی نژاد حکم تیری را پیدا کرد که به پای خود زد. اوباما کم محلی کرد: گفت که بنا ندارد "عجله کند". در ایران هم از احمدی نژاد انتقاد کردند که این کارش نسنجیده بوده است. انتقاد کنندگان هشدار دادند که نباید در مورد سیاست بنیادی آمریکا در خاورمیانه دچار توهم شد.

بنابراین امید به آشتیِ دو کشورآمریکا و ایران که سی سال است با هم سردشمنی دارند چندان زیاد نیست. این درحالی است که اوباما در جریان مبارزات انتخاباتی خواهان "گفتگوهای بدون پیش شرط" با ایران شده بود. اما مبارزات انتخاباتی و سیاستِ واقعی دو مقولۀ جدا ازهم هستند. اوباما اکنون می گوید: ایرانِ دارای سلاح اتمی" پذیرفتنی نیست". همچنین از ایران می خواهد که به حمایت از گروه های تروریستی پایان دهد. بدین ترتیب رئیس جمهورِآیندۀ آمریکا برای رئیس جمهورکنونی ایران روشن ساخت که به تغییر سیاست آمریکا در مورد ایران خیلی مانده است.

علی لاریجانی، رئیس مجلس و رقیب قدرتمند احمدی نژاد نیز اینگونه فکرمی کند. اوهم ریگی به کاسۀ احمدی نژاد که حال و روز خوبی ندارد انداخت و ماجرا را از دید جناح خود تحلیل کرد: اولین حرف های اوباما درمورد ایران نشان از "ادامۀ سیاست های غلطِ گذشته" دارد. لاریجانی گفت: "تغییرسیاست باید درعمل باشد و نه در حرف." روزنامۀ محافظه کار جمهوری اسلامی هم ادامۀ حرف را گرفت. به نوشتۀ این روزنامه کار احمدی نژاد درست نبود چرا که شیوۀ برخورد با ایالات متحده – که آیت الله خمینی آن را شیطان بزرگ نامید - تنها در اختیار رهبری انقلاب است. آیت الله علی خامنه ای هم که به تازگی گفته بود رابطه با آمریکا موضوعیت ندارد.

انتقاد از رئیس جمهور کاربرد داخلی هم دارد: در بهار آینده در ایران رئیس جمهورجدید برگزیده می شود. احمدی نژادِ اصولگرا بنا دارد در انتخابات شرکت کند؛ بخشی از اصولگرایانِ هوادار ِلاریجانی می خواهند از رئیس جمهورشدنِ دوبارۀ احمدی نژاد جلوگیری کنند. اما دغدغۀ اصلیِ ایران بعد از پیروزی اوباما، امکان تغییر سیاست آمریکا در برابر این کشوراست. چنین تغییری به زمینه سازی دقیقی نیازدارد، در این صورت گفتگوهای مقدماتی پنهانی خواهند بود. به ویژه ایرانی ها می دانند که باید امتیازهای زیادی بدهند: کسی مثل اوباما هم که رئیس جمهور باشد در مسائل اساسی کوتاه نخواهد آمد. درمورد برنامۀ اتمی ایران که ادعا می شود صلح آمیز است تردید زیادی وجود دارد، حمایت ایران از حزب الله لبنان و گروه های فلسطینیِ حماس و جهاد اسلامی جای حاشا نگذاشته است. رادیو دولتی ایران در ادامۀ سیاست های گذشته درتفسیری جدلی می گوید: "اوباما به رأی دهندگانش خیانت خواهد کرد اگر که عقل را به کاخ سفید برنگرداند."■