هرچند روز دوشنبه آمریکا رسما اعلام کرد توافق به دست آمده و مذاکرات غیرمستقیم اسراییل و فلسطینی ها برگزار می شود، اما انتظار می رود گفت وگوهای جو بایدن معاون رییس جمهوری آمریکا و بینامین نتانیاهو نخست وزیر اسراییل در مورد ایران و خطر اتمی جمهوری اسلامی باشد.

قرار است آقای بایدن دوبار روز سه شنبه با آقای نتانیاهو دیدار کند: یک بار صبح با حضور همکاران و یک بار شب و برای صرف شام و فقط با حضور همسرانشان. جورج میچل نماینده ویژه آمریکا در خاورمیانه که خبر از سرگیری مذاکرات را اعلام کرد، در مذاکرات بایدن – نتانیاهو حضور نخواهد داشت که ممکن است به این معنا باشد که موضوع گفت وگوها، مهمترین موضوع بحث این دو، نخواهد بود.

انتظار می رود آقای بایدن تاکید کند که حرکت های آمریکا برای هماهنگی بین المللی و اعمال فشار بر ایران برای دفع خطر اتمی جمهوری اسلامی با جدیت ادامه دارد و به اسراییل بگوید که نیازی نیست یک تنه دست به اقدام نظامی بزند.

آقای بایدن در گفت وگو با روزنامه یعدیعوت آحرونوت گفت:«به مردم اسراییل قول می دهم که ما با هرگونه چالش امنیتی به مانند یک متحد، روبرو خواهیم شد. ایران مسلح به سلاح اتمی، نه تنها تهدیدی برای اسراییل که تهدیدی برای آمریکا نیز محسوب می شود.» آقای بایدن در این گفت وگو ها نسبت به این که چقدر تحریم ها می تواند موثر باشد پاسخ نداد و گفت مذاکرات در جریان است. وی همچنین درباره زمان نهایی شدن تحریم ها حرفی نزد و گفت اقدامات آمریکا در این زمینه «خیلی جدی» است و آمریکا به شکل اضطراری این مسئله را دنبال می کند. نتانیاهو اما که خواهان تحریم های فلج کننده علیه ایران شده، انتظار می رود بگوید که تحریم های پیشنهادی، هم «خیلی کم» و هم «خیلی دیر» است.

آقای بایدن که از زمان روی کارآمدن دولت اوباما، عالیترین مقام آمریکایی است که به اسراییل سفر می کند، به همراه همسرش جیل، روز دوشنبه برای سفری سه روزه وارد اسراییل شد. وی پس از ورود مورد استقبال وزیر مسائل استراتژیک اسراییل، موشه یعلون قرار گرفت اما بیانیه ای نخواند و سخنرانی هم نکرد.

آقای بایدن قرار است غیر از دیدار با نتانیاهو، با رییس جمهوری اسراییل شیمون پرز و رییس حزب کادیما زیپی لیونی در روز سه شنبه دیدار کند. وی یک روز بعد راهی رام الله می شود تا با محمود عباس رییس تشکیلات خودگردان فلسطینی و سلام فیاض نخست وزیر دولت خودگردان، دیدار کند.

بیانیه ای که از سوی جورج میچل درباره شروع مذاکرات قرائت شد، نشان داد آقای بایدن قرار نیست به عنوان شروع رسمی مذاکرات وارد اسراییل شود. آقای میچل در بیانیه خودگفت:«خرسندم اعلام کنم ه مذاکرات غیرمستقیم برای بررسی راه های صلح خاورمیانه از هفته آینده شروع می شود و امیدواریم مذاکرات مستقیم میان دو طرف هم به زودی آغاز شود. همچنین از طرفین خواسته می شود در زمان برگزاری گفت وگوها از هرگونه حرکت تحریک آمیز یا تنش زا، دوری کنند.»

آقای میچل که شنبه شب وارد شد و پیش از دیدار با محمود عباس در روز دوشنبه، دوبار با آقای نتانیاهو دیدار داشت، قرار است روز سه شنبه منطقه را ترک کند. آقای نتانیاهو دوشنبه شب در سخنرانی خود، از شروع مذاکرات استقبال کرده و ابراز امیدواری کرد در آینده نزدیک، مذاکرات مستقیم هم آغاز شود. وی اصل اساسی به عنوان راهنما اعلام کرد و گفت باید فلسطینی ها اسراییل را به رسمیت شناخته و در برقراری امنیت، به طور جدی تلاش کنند.

محمود عباس اما درباره مذاکرات ابراز تردید کرد و در جریان دیدار با آقای میچل در رام الله گفت که تصمیم اسراییل برای ساخت 112 شهرک در بتار ایلیت (Betar Illit) نشان می دهد دولت نتانیاهو مذاکرات و برقراری صلح با فلسطینی ها را جدی نمی گیرد. به گفته مذاکره کننده ارشد فلسطینی، صائب عریقات، محمود عباس به آقای میچل گفته هر دیدار او از اسراییل مساوی است با ساخت و سازهای جدید، اقدامات یکجانبه، افزایش حمله های مرگبار و افزایش تنش در مناطق فلسطینی که باعث می شود نسبت به نتیجه این تلاش ها، امیدواری چندانی وجود نداشته باشد.

عریقات می گوید آقای عباس گفته به ویژه تصمیم شهرک سازی در بتار، نشان می دهد توافقی به نام توقف شهرک سازی، فریبی بیش نبوده است. وی می گوید این مسئله در صدر گفت وگوهای عباس با میچل قرار داشته است. رسانه های اسراییلی روز دوشنبه اعلام کردند وزارت دفاع اسراییل چراغ سبز ساخت وسازها را داده و یک سخنگوی وزارت دفاع گفته این شهرک ها به «دلایل امنیتی» ساخته خواهند شد.

به گفته وزارت دفاع اسراییل، واحدهایی که قرار است ساخته شود بخشی از یک پروژه بزرگتر و گسترده تر است که در چند فاز ساخته می شود.

عریقات و عباس هفته گذشته نامه ای از وزیر خارجه آمریکا هیلاری کلینتون دریافت کردند که در آن وعده داده شده بود آمریکا، مشارکت «فعالانه و سازنده ای» در مذاکرات آتی خواهد داشت.

مذاکرات میچل در رام الله کمتر 24 ساعت پس از آن بود که کمیته اجرایی جببه آزادیبخش فلسطین چراغ سبز از سرگیری گفت وگوها با اسراییل به شکل غیرمستقیم و با حضور آمریکا را به محمود عباس نشان داد.

طیب عبدالرحیم، یکی از مشاوران عباس می گوید فلسطینی ها بر این باورند که اگر مذاکرات برای شکل گیری دولت مستقل فلسطینی پس از چهارماه به نتیجه نرسد، دیگر ادامه گفت وگوها هیچ نتیجه ای نداشته و ضرورتی ندارد.وی می گوید:«وقتی ما درباره مرزها صحبت می کنیم، منظورمان کرانه باختری از جمله بیت المقدس (اورشیلم) شرقی و دره اردن و نوار غزه است. ضمن این که فلسطینی ها می خواهند خط اتصالی میان کرانه باختری و نوار غزه هم داشته باشند». عبدالرحیم می گوید زمانی که آقای میچل بتواند توافقی برای مرزها به دست آورد، بعد دو طرف می توانند در مرحله نهایی بر سر پناهندگان فلسطینی بیرون از مرز، بحث اقامت آنها، آب، امنیت، زمین و زندانیانی که در زندان های اسراییل هستند، گفت وگو کنند.

وی می گوید دولت آمریکا به تشکیلات خودگردان فلسطینی پیام داده مقصود از گفت وگوها، «پایان اشغالی است که از سال 1967 آغاز شده و همچنین تشکیل کشور مستقل فلسطینی است که درصلح و ثبات بتواند در کنار اسراییل زندگی کند.»

* شرح عکس: معاون رییس جمهوری آمریکا، جو بایدن، عکس از کوربیس.