ویتول، گلنکور و ترافیگورا سه شرکت خصوصی سوئیسی و فروشندگان اصلی مستقل نفت در جهان هستند. نقش اصلی آنها ایجاد ارتباط میان عرضه و تقاضای مواد اولیه و پذیرفتن خطرهای مربوط به ناپایداری در این بازارهاست. قدرت آنها بر روی بازار موازی سوخت شگفت‌انگیز است. ایران با آن که یکی از اصلی‌ترین تولید کنندگان نفت خام جهان به شمار می رود باید 40% از نیاز تولیدات پالایش شده را به دلیل کهنه بودن تجهیزاتش وارد کند.

تصمیم شرکت‌های مهم تجاری برای بایکوت کردن تهران به دلیل ملاحظاتِ در آن واحد سیاسی، اقتصادی و نگرانی از خراب شدن تصویرشان در جامعه جهانی گرفته شده است. انصراف شرکت تریوی سوئیس از مزایده شرکت ملی سوخت ایران، پاسخی به فشارهای فزاینده کنگره امریکاست. طبق تحریم‌هایی که در حال حاضر در واشنگتن بررسی می‌شوند، هر شرکتی که با ایران سرو کار داشته باشد از سفارش‌‌های پر سود وزارت انرژی امریکا برای تامین ذخیره استراتژیک ایالات متحده محروم خواهد شد.

انگیزه نهایی

بعد از مجموعه‌ای رسوایی‌ که تصویر این تاجران در امریکا را خراب کرد نمی‌توان انگیزه پنهان پشت تصمیم بایکوت ایران برای تاثیرگذاری بر افکار عمومی را نادیده گرفت. مثلا شرکت ویتول هدف تحقیقاتی - بی نتیجه - درباره نقشش در رسوایی مربوط به برنامه « نفت در مقابل غذا»ی عراق تحت نظر سازمان ملل قرار گرفته بود. شرکت گلنکور به دست همکاران سابق مارک ریش، تاجر معروف بنیان گذاشته شده که بین سالهای 1979 تا 1981 درحالی‌که ایران تحریم بود، از آنها نفت می‌خریده است. این شرکت که قصد ورود به بورس را دارد، می‌خواهد با دادن ضمانت حمایت از سیاست واشنگتن در قبال ایران بر پیش داوری‌های سرمایه‌گذاران موسسات امریکایی غلبه کند و آنها را برای خریدن سهام این شرکت ترغیب بکند.

اگر سخنان مجله علمی پلاتس درباره انرژی را باور کنیم، پالایشگاه ریلیانس و شل نیز فروششان به ایران را متوقف کرده‌اند. از سوی دیگر لیودز هم اعلام کرده است که در صورت تحریم‌های یک طرفه ایالات متحده، تحویل نفت خام و فرآورده‌های نفتی پالایش شده به مقصد تهران از طریق کشتی‌های باری دیگر تضمین نخواهند شد.

به طور کلی و در عمل، اثر این تصمیمات تلافی‌جویانه بسیار محدود است. می‌توان به راحتی توقف سوخت‌رسانی از سوی شرکت‌های تجاری، همین طور کمپانی‌های بزرگ نفتی را دور زد. در دوبی، که حیاط پشتی جمهوری اسلامی به شمار می‌رود شبکه کوچکی از دلالان بین الملل، به طور ویژه چینی‌ها و همین طور روس ها و بازرگانان متعلق به خاورمیانه آماده به دست گرفتن سکان هستند. به همین ترتیب گروه مستقل کویتی پترولیوم گروپ در مظان اتهام قرار دارد که به تازگی از هند بنزین به ایران برده است؛ اتهاماتی که این گروه تکذیبش می کند.

پکن که از ایران به لحاظ سیاسی حمایت می‌کند صاحب ابزارهای لازم برای اعمال فشار روی لویدز است که در شانگهای از سال 2007 بسیار فعال بوده است.